Het raadsel van de allergie-epidemie

Aantal mensen dat lijdt aan één of meer allergieën verdubbelt elke tien jaar.

Thema: 

Steeds meer mensen krijgen last van allergie. Hoe dat komt, weet niemand. Misschien schuilt het antwoord in onze darmen.

Wetenschappers weten niet hoe het komt, maar de voorbije decennia is het aantal mensen dat lijdt aan één of meer allergieën elke tien jaar verdubbeld. Volgens Europese cijfers zou inmiddels een op de vijf Europeanen overgevoelig zijn voor prikkels als stuifmeelkorrels (met als resultaat: hooikoorts), uitwerpselen van de huisstofmijt (astma) of bepaalde voedselbestanddelen zoals pindanoten of gluten.

Voor een deel is de stijging van het aantal mensen met allergie te verklaren doordat artsen vandaag meer op de symptomen van een allergie bedacht zijn dan vroeger, en dus vaker de diagnose stellen. Niet zozeer het aantal gevállen van allergie zou daarmee omhoog gaan, wel het aantal geregistreerde gevallen.

Loopneus

‘Maar dat is niet de enige verklaring voor de stijging die we zien’, zegt kinderallergologe Dominique Bullens van de UZ Leuven. Dat allergieën ook écht in de lift zitten, merken zij en haar collega’s op de afdeling kindergeneeskunde van het ziekenhuis dagelijks.

‘Vooral voedselallergie zien we de jongste tien jaar steeds vaker. Ook hooikoorts en rhinitis (loopneus, red.) blijven toenemen.’

De stijging van het aantal gevallen van astma, die twintig jaar geleden fors inzette, lijkt inmiddels wat af te vlakken. ‘Sinds een jaar of vijf heeft de groei een plateau bereikt.’

Waar de epidemie van allergieën vandaan komt, is een raadsel. Lange tijd was er een populaire verklaring, bedacht door de Britse epidemioloog David Strachan. Volgens hem was de westerse hygiëne te ver doorgeslagen. Zó ver, dat het immuunsysteem van peuters en kleuters geen kans meer kreeg om te ’oefenen’. Door niet langer op straat en in de modder te spelen maar op een steriel speelkleed, zou hun afweersysteem onvoldoende geprikkeld worden. Resultaat: een overreactie op kiemen en vuil, oftewel: allergie.

Boerderij

Ook kleiner wordende gezinnen zouden volgens Strachan een rol spelen. Hoe meer oudere broers of zussen een kind heeft, hoe meer kans op kinderziektes het loopt – alweer een kans om het immuunsysteem te oefenen. Uit het wedervaren van zeventienduizend kinderen, die hij van bij hun geboorte tot hun 23ste jaar had gevolgd, bleek alvast dat diegenen uit grote gezinnen minder kans maakten op astma en eczeem.

Strachans ‘hygiënehypothese’ heeft voor- en tegenstanders. Deense onderzoekers presenteerden twee jaar geleden bewijzen dat kinderen die op een boerderij opgroeien ...

>> lees meer